7 januari 2026
– Ginny
Overprikkeld in de winter?
Waarom vertragen in januari zo moeilijk voelt
Het is januari.
De wereld klinkt gedempt door sneeuw. Geluid zakt weg. Alles beweegt trager.
Tenminste… zo was het ooit bedoeld.
Voor veel volwassenen voelt deze tijd juist ongemakkelijk. De wegen zijn glad, agenda’s lopen door, het leven vraagt tempo terwijl het seizoen fluistert: wacht even. Dat wringt. En misschien is dat wel precies de vraag van deze maand: kunnen we eigenlijk nog wel vertragen?
Wat jonge kinderen nodig hebben in een lager tempo
Jonge kinderen lijken ongevoelig voor deze spanning.
Niet omdat ze ongeïnteresseerd zijn, maar omdat ze nog leven in ritme in plaats van planning.
Een peuter die in de sneeuw staat, voelt geen haast.
Een jong kind dat naar buiten kijkt, denkt niet aan productiviteit.
Kinderen volgen het seizoen, niet de klok.
En dat botst soms met ons volwassen leven.
Waarom vertragen zo moeilijk is geworden
We leven in een wereld waarin doorgaan de norm is.
Ook in het ouderschap.
-
Doorwerken, ook als je moe bent
-
Doorgaan, ook als alles in je lijf om rust vraagt
-
Verwachten dat kinderen “meegaan” in een tempo dat eigenlijk te hoog ligt
In januari wordt dat extra zichtbaar.
Het licht is schaars.
De energie laag.
Het lichaam wil naar binnen.
Maar het leven… gaat door.
Overprikkeling bij jonge kinderen in de winter
Veel ouders merken in deze maand meer gedoe:
-
een kind dat niet luistert
-
meer driftbuien
-
sneller overprikkeld gedrag
-
slechter slapen
Dat wordt vaak gezien als “lastig gedrag”.
In [Luisteren naar je kind] ga ik daar dieper op in.
Maar wat als dit gedrag geen probleem is, maar een signaal?
Jonge kinderen reageren feilloos op een tempo dat niet klopt.
Niet door het uit te leggen, maar door het te laten zien.
Hun zenuwstelsel zegt: dit is te veel.
Hun gedrag vertaalt dat.
Vertragen is geen luxe, maar noodzaak
Voor jonge kinderen is vertraging geen extraatje.
Het is een basisbehoefte.
Rust, herhaling, eenvoud en voorspelbaarheid zijn essentieel voor hun emotionele ontwikkeling. In de winter geldt dat misschien nog wel meer dan anders.
Dat betekent niet:
-
dat je alles moet loslaten
-
dat het leven stil moet staan
Maar wel dat minder vaak genoeg is.
Minder afspraken.
Minder prikkels.
Meer ruimte om gewoon te zijn.
Bewust ouderschap: meebewegen met het seizoen
Je hoeft niets te forceren. Kleine verschuivingen maken al verschil:
-
Iets meer lege momenten in de dag
-
Minder uitleg, meer nabijheid
-
Niet oplossen, maar aanwezig blijven
-
Je eigen tempo eerlijk aankijken
Niet alles hoeft “beter”.
Soms mag het gewoon langzamer.
Misschien is dit wel de uitnodiging
Kinderen hebben geen last van januari.
Ze begrijpen januari.
Misschien zijn zij niet degene die moeten leren omgaan met deze tijd.
Misschien zijn wij dat.
En misschien is vertragen niet iets wat we moeten doen,
maar iets wat we weer mogen toelaten.







